W Gliwicach, 6 maja, prof. Victor R. Ambros, jeden z ojców odkrycia mikroRNA i laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny za 2024 rok, został wyróżniony tytułem Doktora Honoris Causa Politechniki Śląskiej.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie znaczenie dla medycyny ma odkrycie mikroRNA autorstwa prof. Victora R. Ambrosa.
- Dlaczego Politechnika Śląska jako pierwsza uhonorowała Noblistę po przyznaniu nagrody.
- W jaki sposób badania nad mikroRNA są rozwijane w Polsce, m.in. w Gliwicach.
- Jakie emocjonalne i naukowe znaczenie miała ceremonia DHC dla prof. Ambrosa i środowiska akademickiego.
Odkrycie, które zmieniło biologię molekularną
Victor R. Ambros wraz z Garym Ruvkunem zrewolucjonizowali rozumienie ekspresji genów, odkrywając mikroRNA – krótkie, niekodujące cząsteczki RNA, które pełnią kluczową rolę w regulacji aktywności genów. To odkrycie, uznane przez Komitet Noblowski za przełomowe, otworzyło nowe możliwości w diagnostyce i terapii nowotworów, chorób neurodegeneracyjnych oraz autoimmunologicznych.
Pierwszy tytuł DHC po Noblu
Ceremonia nadania tytułu odbyła się 6 maja 2025 roku, zaledwie siedem miesięcy po ogłoszeniu laureatów Nagrody Nobla. Jak podkreślił Rektor Politechniki Śląskiej, prof. Marek Pawełczyk, to właśnie gliwicka uczelnia jako pierwsza na świecie uhonorowała Ambrosa tym zaszczytnym tytułem po zdobyciu przez niego Nobla.
(…) honorujemy uczonego, którego prace stanowią kamień milowy we współczesnym rozumieniu ekspresji genów – mówił rektor.
Nauka z misją i pokorą
Podczas ceremonii nie zabrakło głębokich refleksji. Rektor uczelni podkreślił, że sukces prof. Ambrosa to efekt współpracy, pasji i determinacji – nie zaś pogoni za nagrodami.
Natomiast sam profesror, przypomniał o wkładzie swoich współpracowników – żony Rosalind Lee i Rhondy Feinbaum – oraz o etosie dzielenia się danymi naukowymi, który przyczynił się do przełomu w dziedzinie mikroRNA. W jego słowach wybrzmiała skromność i szacunek do nauki jako procesu zespołowego.
Polskie korzenie i symboliczny powrót
Podczas laudacji, prof. Krzysztof Fujarewicz, promotor DHC, nawiązał do polskich korzeni profesora – jego ojciec Longin Ambros urodził się we wsi Dardziszki na Wileńszczyźnie, a po wojnie wyemigrował do USA.
To jest bardzo ważne wydarzenie w moim życiu, ponieważ mam takie poczucie, że przyznając mi tytuł DHC, przyznają mi Państwo ten zaszczyt jako Polakowi. Czuję w tym momencie, że przynależę do Polski, czuję to zupełnie inaczej niż do tej pory – powiedział wzruszony noblista, wskazując na emocjonalny wymiar swojego pobytu w Gliwicach.
Współpraca naukowa z Politechniką Śląską
Politechnika Śląska od lat rozwija badania nad mikroRNA, szczególnie w kontekście nowotworów. Prace te prowadzone są m.in. przez Katedrę Biologii i Inżynierii Systemów. Prof. Ambros uczestniczył w przeszłości w Gliwickich Spotkaniach Naukowych jako prelegent, jeszcze przed otrzymaniem Nagrody Nobla. Te wieloletnie kontakty i wspólne projekty naukowe tworzą fundamenty długofalowej współpracy międzynarodowej.
Głosy uznania ze środowiska medycznego
Obecni na uroczystości przedstawiciele nauki i administracji podkreślali znaczenie wydarzenia nie tylko dla uczelni, ale i całego regionu oraz środowiska medycznego. Prof. Sławomir Blamek, dyrektor gliwickiego oddziału Narodowego Instytutu Onkologii, przypomniał, że badania mikroRNA mają bezpośrednie zastosowanie w onkologii klinicznej. Z kolei prezes PAN w Katowicach, prof. Andrzej Więcek, zaznaczył, że cała śląska nauka świętuje to wydarzenie.
Symboliczny akcent dla nauki w Polsce
Tytuł DHC dla prof. Ambrosa przypadł w roku obchodów 80-lecia Politechniki Śląskiej, co nadaje wydarzeniu dodatkowy wymiar symboliczny. Jak podkreślili przedstawiciele Ministerstwa Nauki i samorządu Metropolii, obecność noblisty stanowi impuls dla młodych naukowców, by sięgać po najwyższe cele w badaniach biomedycznych.
Główne wnioski
- Prof. Victor R. Ambros, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny za 2024 rok, został uhonorowany tytułem Doktora Honoris Causa Politechniki Śląskiej jako pierwszy na świecie po ogłoszeniu Nobla.
- Odkrycie mikroRNA przez Ambrosa i Ruvkuna całkowicie zmieniło rozumienie ekspresji genów i ma zastosowanie w leczeniu nowotworów, chorób neurodegeneracyjnych i autoimmunologicznych.
- Ambros ma polskie korzenie, a ceremonia DHC była dla niego osobistym i symbolicznym powrotem do ojczyzny przodków.
- Politechnika Śląska od lat prowadzi zaawansowane badania nad mikroRNA, m.in. poprzez Katedrę Biologii i Inżynierii Systemów oraz Centrum Biotechnologii.
Źródło:
- polsl.pl
