Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu otrzymał 15 mln zł dofinansowania z Agencji Badań Medycznych na projekt, który może zrewolucjonizować diagnostykę i terapię raka jelita grubego u pacjentów z nieswoistymi zapaleniami jelit (NZJ).
Cel projektu: nowe biomarkery raka jelita grubego
Głównym celem projektu jest opracowanie multiomicznego algorytmu, który pozwoli precyzyjnie ocenić ryzyko zachorowania na raka jelita grubego u pacjentów z NZJ. Dr Mariusz Fleszar, prof. UMW i kierownik Uniwersyteckiego Centrum Badań Omicznych i lider projektu, wyjaśnia:
Szukamy nowych biomarkerów, które pozwolą ocenić ryzyko zachorowania na raka jelita grubego u chorych na NZJ. Naszym celem jest opracowanie multiomicznego algorytmu, opartego na kilku, kilkunastu parametrach.
Projekt skupia się na identyfikacji czynników, które decydują o rozwoju raka jelita grubego u pacjentów z NZJ, schorzenia przewlekłego i nieuleczalnego. Jak zaznaczają badacze, objawy NZJ mogą maskować wczesne symptomy nowotworu, co utrudnia jego szybkie rozpoznanie.
Jak będą prowadzone badania?
W ramach projektu naukowcy przeprowadzą analizy próbek tkanek i krwi od około 400 pacjentów Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu. Badaniami objęte zostaną trzy grupy pacjentów:
- Chorzy na NZJ, u których nie rozwinął się rak jelita grubego.
- Pacjenci z rakiem jelita grubego, poprzedzonym NZJ.
- Pacjenci z rakiem jelita grubego bez związku z NZJ.
Analizy obejmą pięć dziedzin badań omicznych: metabolomicznych, lipidomicznych, proteomicznych, glikoproteomicznych i transkryptomicznych. Wszystkie badania zostaną przeprowadzone w Uniwersyteckim Centrum Badań Omicznych, wyposażonym w najnowocześniejszy sprzęt laboratoryjny.
Znaczenie projektu dla pacjentów
Dzięki opracowaniu nowego algorytmu diagnostycznego, pacjenci z NZJ zyskają możliwość wczesnego wykrycia ryzyka rozwoju raka jelita grubego. Wiedza ta pozwoli na wdrożenie działań profilaktycznych i regularne monitorowanie stanu zdrowia, co może uratować życie wielu osobom.
Jak podkreśla dr Mariusz Fleszar:
Dla pacjenta taka informacja jest niezmiernie istotna, wręcz na wagę życia. Wiedząc o wysokim ryzyku zachorowania na raka jelita grubego, można wdrożyć działania zapobiegawcze. Ważną kwestią jest też fakt, że objawy NZJ mogą maskować pierwsze symptomy raka, usypiać czujność chorego, a w konsekwencji opóźniać rozpoznanie
Dlaczego NZJ stanowi wyzwanie?
NZJ to przewlekłe schorzenie o nie w pełni wyjaśnionych mechanizmach. Choć statystycznie liczba zachorowań na raka jelita grubego związanego z NZJ maleje, rokowania pacjentów z tą kombinacją schorzeń są nadal gorsze niż w przypadku raka jelita grubego niezwiązanego z NZJ.
Do znanych czynników ryzyka raka jelita grubego, którego nie poprzedza NZJ należą:
- zaawansowany wiek,
- płeć męska,
- otyłość,
- cukrzyca,
- genetyczne zespoły związane z razem jelita grubego,
- palenie tytoniu,
- spożywanie alkoholu, czerwonego lub przetworzonego mięsa,
- mała ilość warzyw i owoców w diecie.
Korzyści z projektu i przyszłość badań
Projekt Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu to pierwszy własny projekt Uniwersyteckiego Centrum Badań Omicznych. Dzięki finansowaniu z ABM, jednostka ta zyskała możliwość realizacji badań na najwyższym światowym poziomie. Wyniki tego projektu mogą stać się podstawą do rozwoju nowych terapii i strategii profilaktyki raka jelita grubego.
Źródło:
- PAP
